Πέμπτη, 27 Απριλίου 2017

ΛΑΡΙΣΑ ΝΟ 1 ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΟΥ

Λατρεύω τα ταξίδια και αυτό ίσως να το έχετε καταλάβει!!!είναι ένα μικρόβιο που μ ακολουθεί από την παιδική μου ηλικία .Όταν όμως δεν μπορώ να ταξιδέψω μακριά ,ψάχνω να βρω μέρη για κοντινές αποδράσεις.
Σήμερα έβαλα κάτω τους χάρτες και τις λίστες μου για να αναζητήσω τον επόμενο προορισμό ,όμως ζαλίστηκα ψάχνοντας και αποφάσισα να βγω μια βόλτα στην πόλη που μένω που συνεχώς αλλάζει ,να την εξερευνήσω  ,να την φωτογραφίσω και να την γνωρίσω και σ εσάς.

Πήρα λοιπόν στο χέρι την φωτογραφική μηχανή και το τηλέφωνο μου ,για ένα ταξίδι ,όχι μακρινό σε χιλιόμετρα άλλα ένα ταξίδι πίσω  στον χρόνο, αφού η ιστορία της πόλης μου ξεκινάει από  παλιά, χτίστηκε πριν από 4000 χρονιά από τον γιο του Πελασγού και το όνομά της σημαίνει οχυρωμένος λόφος ή Ακρόπολη.

Η πορεία της πόλης στο πέρασμα των αιώνων έχει σαν αποτέλεσμα την ύπαρξη πολλών  σημαντικών  μνημείων  της αρχαιότητας, της βυζαντινής και της οθωμανικής περιόδου, τα όποια θα δούμε μαζί .



Ξεκινάω  από την πλατεία Λαού ,(πλατεία Νέας Αγοράς ή Πλατεία Αγαμ. Μπλάνα όπως λέγεται σήμερα ),όπου μετά από ανασκαφές για την δημιουργία πάρκινγκ ,το οποίο λειτουργεί  κάτω από την πλατεία,ανακαλύφτηκε τμήμα των τειχών της πόλης και  τα παλαιοχριστιανικά λουτρά του 5ου  αι. π.Χ. (εποχή του Ιουστινιανού),τα οποία ανέβηκαν στη στάθμη της σημερινής ανακατασκευασμένης πλατείας  και μπορείς να τα δεις.



Απέναντι  από την πλατεία ,βλέπω το Γενί Τζαμί ,κτίσμα του 19 ου αιώνα ,δώρο της βασίλισσας Όλγας στους μουσουλμάνους που είχαν απομείνει στην πόλη  ,έτσι αρχικά λειτούργησε ως τζαμί , αργότερα σαν δημοτική βιβλιοθήκη και τέλος και  μέχρι πριν λίγα χρόνια λειτουργούσε ως το αρχαιολογικό μουσείο της πόλης.Ακόμη θυμάμαι την επίσκεψή μου ,σαν μαθήτρια ,στο μουσείο και με ποσό θαυμασμό έβλεπα τα εκθέματα ,τα οποία ξαναείδα πέρσι στο Διαχρονικό Μουσείο της πόλης ,όπου μεταφέρθηκαν.(σχετικό post http://maria-tsil.blogspot.gr/2016/03/blog-post_31.html   )

φωτογραφία του 2011 όταν το Γενι Τζαμί λειτουργούσε ακόμη σαν Αρχαιολογικό Μουσείο


Περνάω τον δρόμο και απέναντι από το μουσείο βρίσκομαι  στην πλατεία του Αγίου Βησσαρίωνα και την εκκλησία του.


Αν είσαστε τυχεροί μπορείτε να δείτε τα νερά στα συντριβάνια της πλατείας του Αγίου Βησσαρίωνα ,να χορεύουν υπό τους ήχους μουσικής .


Στο πίσω μέρος της πλατείας βρίσκεται ο Ναός του Αγίου Βησσαρίωνα ,που γιορτάζει στις 15 Σεπτεμβρίου κάθε χρόνο.




Ένας σταυροειδής μαρμάρινος ναός μετά τρούλου .Ανεγέρθηκε το 1955 ,ήταν μια δωρεά του οργανισμού υδρεύσεως και ηλεκτροφωτισμού Λάρισας (ΟΥΗΛ) και έχει στο εσωτερικό του σπουδαίες τοιχογραφίες,έργα του αγιογράφου Αγήνορα Αστεριάδη ,Λαρισαίου στην καταγωγή.


Στην πλατεία υπάρχει και το Ωδείο της Λάρισας ,εδώ προσπάθησα και εγώ να μάθω να παίζω ακορντεόν και πιάνο ,κατόπιν μεγάλων πιέσεων της οικογένειας ,αλλά ποτέ δεν τα κατάφερα ,τώρα που το σκέφτομαι μάλλον από αντίδραση στην πίεση  .....Φίλες  και ξαδέλφια   που αποφοίτησαν από εν λόγω ωδείο ,διέπρεψαν στην  χώρο της μουσικής στην  πόλη και όχι μόνο.
Έχει μια υπέροχη αίθουσα συναυλιών ,όπου κατά καιρούς δίνονται συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις ,με μεγάλη προσέλευση κοινού ,αφού η πόλη έχει ιστορία στα μουσικά και πολιτιστικά δρώμενα.



φωτο του 2011

Προχωρώ στην οδό Βενιζέλου που θα μ΄ οδηγήσει στο Α΄Αρχαίο Θέατρο , στην συμβολή των οδών Βενιζέλου και Φιλελλήνων ,εκεί που ξεκινάει ο πεζοδρόμος και  στο αριστερό μας χέρι ,βλέπω τον τρούλο από το Μεγάλο χαμάμ(Buyuk Hamam) που χρονολογείται από τον 16ο αιώνα .


Εδώ βρισκόταν  τα δίδυμα Οθωμανικά λουτρά της Λάρισας,τα οποία καταλάμβαναν ένα ολόκληρο  οικοδομικό τετράγωνο.Σήμερα σώζεται ο τρούλος διαμέτρου 13 μέτρων ,ενώ  στο κυρίως κτίσμα ,στο ισόγειο και τα υπόγεια ,στεγάζονται καταστήματα και ένα μπαρ που ονομάζεται ΗΑΜΑΜ , (στο νο 52-54 της οδού Βενιζέλου)  ,το  όποιο μπορείς να επισκεφτείς για διασκέδαση αλλά  να δεις και ένα τμήμα του χαμάμ.


Πολύ θα ήθελα να κατέβω στα υπόγεια των καταστημάτων να δω τι έχει απομείνει.Ίσως κάποια μέρα να το κάνω, αν μου το επιτρέψουν.
Δίπλα στο μεγάλο χαμάμ υπήρχε και  το Μικρό (Κιουτσούκ χαμάμ),το οποίο όμως κατεδαφίστηκε για να χτιστεί ένα ξενοδοχείο.


Μέσω του πεζόδρομου της Βενιζέλου,φτάνω στο Α΄ Αρχαίο θέατρο της Λάρισας!Χτισμένο στο νότιο τμήμα του λόφου του φρουρίου ,στον όποιο θα ανέβουμε αργότερα ,αποτελεί κόσμημα για την πόλη της Λάρισας.Το θέατρο χτίστηκε στα τέλη του 3ου αιώνα και το μάρμαρο που χρησιμοποιήθηκε προέρχεται από τα λατομεία του θεσσαλικού κάμπου ,που βρίσκονταν στο Καστρί της Αγιάς ,στους πρόποδες του Μαυροβουνίου όρους.


Χρησιμοποιήθηκε για θεατρικές και μουσικές παραστάσεις ,για εκδηλώσεις λατρείας και άλλα πολιτιστικά δρώμενα τους αρχαίους χρόνους  ενώ κατά την Ρωμαϊκή εποχή σαν αρένα.Η χωρητικότητα του ήταν  από 10.000 έως και 12.000 θεατές.
Οι ανασκαφές ξεκίνησαν το 1910 ,άλλα λόγω της οικοδόμησης στην περιοχή ήταν δύσκολη η αποκάλυψή του.Υπήρχαν πολλές κατοικίες και επιχειρήσεις ,χτισμένες επάνω του και αφού αποζημιώθηκαν,απαλλοτριώθηκαν και  άρχισε το 1977 η ανασκαφή και ήρθε στο φως αυτό το υπέροχο μνημείο.Μετά από πολλά χρόνια εργασιών είναι επισκέψιμο ενώ άρχισαν να δίνονται και παραστάσεις σε περιορισμένο χώρο ,λόγω του ότι οι εργασίες αναστήλωσης συνεχίζονται.


Ακριβώς πάνω από το αρχαίο θέατρο,στον λόφο, υπάρχουν πέτρινα κτίρια ,νεότερης κατασκευής που χρησιμοποιήθηκαν  σαν στρατιωτικοί  φούρνοι ενώ  σήμερα φιλοξενούν τις αποθήκες της αρχαιολογικής υπηρεσίας.

Στην Λάρισα υπάρχει και το Β΄ αρχαίο Θέατρο ,στην περιοχή που βρίσκεται το Εργατικό κέντρο Λάρισας ,στην οδό Πρωτομαγιάς.Άρχισε να κτίζεται τον 1ο αιώνα Π.Χ. την εποχή που  το Α θέατρο χρησιμοποιήθηκε  ως αρένα από τους Ρωμαίους,χωρίς όμως να ολοκληρωθεί λόγω οικονομικών προβλημάτων και αποκαλύφθηκε στις ανασκαφές που έγιναν μεταξύ 1985-1986.Και εδώ όταν ο καιρός είναι καλός ανεβαίνουν θεατρικές παραστάσεις.

Θα σας πω ,ότι τα τελευταία χρόνια  στην περιοχή που πεζοδρομήθηκε  ,με θέα στο λόφο του φρουρίου και το  αρχαίο θέατρο υπάρχουν πολλά  μπαρ καφέ και εστιατόρια όπου μπορείς να απολαύσεις ένα καφέ ,μια μπύρα ακόμη και ένα τσιπουράκι πριν συνεχίσεις στην ανηφόρα που θα σε οδηγήσει στο λόφο του φρουρίου.

Συνεχίζω την φωτογραφική μου βόλτα προς το λόφο του φρουρίου.Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία ,ενός τουριστικού εντύπου της πόλης που έπεσε στα χέρια μου πρόκειται "για τον χώρο στον οποίο έχουν βρεθεί οι πρώτες ενδείξεις κατοίκησης της πόλης από την νεολιθική ακόμα περίοδο,αργότερα αποτέλεσε την αρχαία Ακρόπολη της πόλης και στην νότια πλευρά του βρίσκεται το πρώτο αρχαίο θέατρο.Κατά την βυζαντινή περίοδο ήταν θρησκευτικό κέντρο και κατά την οθωμανική εμπορικό και αμυντικό κέντρο."

Τα σημαντικότερα αξιοθέατα στο λόφου του φρουρίου είναι:


ΜΠΕΖΕΣΤΕΝΙ κτήριο της Οθωμανικής περιόδου ,χτίστηκε τον 15 αιώνα .Ήταν μια σκεπαστή αγορά ,και για αιώνες αποτελούσε το κεντρικό σημείο της οικονομικής δραστηριότητας της περιοχής.Μέσα στο κτήριο γινόταν το εμπόριο των υφασμάτων , των πολυτίμων λίθων και του  χρυσού ,ενώ γύρω από το κτήριο  άρχισε να αναπτύσσεται μια σημαντική αγορά εμπορευμάτων και αγαθών ,το "τρανό παζάρι" όπως ονομαζόταν. Το 1799 καταστράφηκε από πυρκαγιά.
Κατάλοιπο της μεγάλης αυτής αγοράς,έξω από το Μπεζεστένι , ήταν η σκεπαστή λαϊκή αγορά της "Τέταρτης" όπως την ονόμαζαν και η Λαχαναγορά ( πολλοί Λαρισαίοι και οι κάτοικοι των γύρω χωριών την θυμούνται ακόμη ,κάθε Τετάρτη που λειτουργούσε η σκεπαστή λαική ερχόταν  μέχρι εδώ να κάνουν τα ψώνια τους ρούχα,παπούτσια,τρόφιμα,λαχανικά ακόμη και ζώα αγόραζαν  ) , σταμάτησε να λειτουργεί όταν κατεδαφίστηκε και άρχισαν τα έργα διαμόρφωσης του Φρουρίου και η περιοχή μετονομάστηκε σε πλατεία Λαμπράκη.
Το Μπεζεστένι τον 19ο αιώνα μετατράπηκε σε πυριδαποθήκη. Σήμερα γίνονται εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης.

Παλαιοχριστιανική βασιλική Αγίου Αχίλλειου

Νότια από το  Μπεζεστένι βρίσκονται τα ερείπια της Παλαιοχριστιανικής βασιλικής Αγίου Αχίλλειου.
Σύμφωνα με πληροφορίες της 7ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Λάρισας, για το μνημείο: «Είναι μια τρίκλιτη παλαιοχριστιανική βασιλική, με μεταγενέστερα προσκτίσματα στη βόρεια πλευρά. Κάτω από τα δάπεδα της βασιλικής αποκαλύφθηκαν καμαροσκεπείς τάφοι με αξιόλογες τοιχογραφίες. Ίχνος ψηφιδωτού δαπέδου βρέθηκε στην περιοχή του νάρθηκα και του βορείου κλίτους. Μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη βρέθηκαν διάσπαρτα στο χώρο της.
»Αξιόλογος είναι ο καμαροσκεπής τάφος του βορείου κλίτους, ο οποίος εικάζεται ότι ανήκει στον Άγιο Αχίλλιο. Πιθανολογείται πως είναι ο πρώτος ναός της πόλης αφιερωμένος στον πολιούχο Άγιο Αχίλλιο, ο οποίος κτίσθηκε τον 6ο μ.Χ. αιώνα. Ο ναός διατηρείται στο επίπεδο της θεμελίωσης και κοσμείται με βυζαντινά ψηφιδωτά δάπεδα στο νάρθηκα».

Το μνημείο ήρθε στην επιφάνεια με τις ανασκαφές του 1978 για την ανάπλαση των χώρων του Φρουρίου.Πριν στην θέση των ερειπίων υπήρχε μια ξύλινη εκκλησία αφιερωμένη στο Άγιο Αχίλλειο ,η οποία κτίστηκε εκεί το 1945 ,στην θέση της τρίκλιτης βασιλικής λόγω της καταστροφής της από τους βομβαρδισμούς των Γερμανών και από ένα τρομερό σεισμό που έγινε στην Λάρισα το 1941.


Αργότερα ,το 1965 κοντά στο σημείο του ναού ,στην  άκρη του φρουρίου κτίστηκε ο Μητροπολιτικός ναός του αγίου Αχίλλειου ,πολιούχου της πόλης της Λάρισας και στις 14 Μαΐου του 1981, παραμονή της εορτής του,επανακομίσθηκαν τα λείψανα του Αγίου στη Λάρισα ,από τον Άγιο Αχίλλειο των Πρεσπών, όπου τα είχε "μεταφέρει" το 985 μ.Χ ο Βούλγαρος Σαμουήλ.



Ανατολικά από το Μπεζεστένι βρίσκονται ερείπια ενός μεσοβυζαντινού ναού  και Παλαιοχριστιανικά λουτρά (βαλανεία) του 6ου αιώνα ,καθώς και ένα τμήμα των βυζαντινών τειχών.Έχουν ενσωματωθεί με την πλατεία και μπορείς να τα δεις κάνοντας βόλτες στην πλατεία Λαμπρούλη .


Στο λόφο του φρουρίου επίσης μπορείς να περπατήσεις στους διαδρόμους και να φτάσεις  στην πλατεία Ελευθέριας με το μνημείο  των Ηρώων, ένα άγαλμα της Νίκης ύψους 10 μέτρων που τοποθετήθηκε εδώ το 1962 συμβολίζει την Νίκη της Ελλάδας στον πόλεμο 1940-41 ενάντια των Γερμανών.Εδώ θυμάμαι πολλές φορές κατά την διάρκεια των μαθητικών μου χρόνων κάναμε την κατάθεση Στεφάνου ,στις Εθνικές εορτές!
Και πριν λίγες ημέρες που καθόμουν και έπινα τον Κυριακάτικο απογευματινό μου καφέ σε ένα μπαράκι του λόφου , είδα να γίνετε η υποστολή της σημαίας ,με την συνοδεια  στρατιωτικού αγήματος και της  μπάντας ,κάτι που είχα να δω από τα παιδικά μου χρόνια.Και να σας πω την αλήθεια μου άρεσε γιατί με γύρισε χρόνια πίσω,,,,,


Τριγυρίζοντας στον λόφο μπορείς να δεις πολλά αγάλματα  αφιερωμένα σε αεροπόρους και στρατιώτες που έπεσαν στο πεδίο της μάχης κατά τον Α' και Β παγκόσμιο πόλεμο όχι μόνο στην Ελλάδα ,άλλα και σε όλο τον κόσμο ακόμη και σ αυτούς που σκοτώθηκαν σε περίοδο Ειρήνης .

                             πλατεία της μητέρας και το άγαλμα της στον λόφο του φρουρίου

Κατηφορίζω από το λόφο του φρουρίου και περπατάω στους πεζόδρομους της περιοχής που είναι γεμάτοι με τα παλιά κτήρια, τα καφέ,εστιατόρια ,τσιπουράδικα και φτάνω στην συμβολή των οδών Παπαφλέσσα και Όσσης για να δω το Μπαϊρακλί Τζαμί,κρυμμένο πίσω από μια οικοδομή ,που πήρε το όνομά του  από το Μπαϊράκ δηλαδή την σημαία που ύψωνε ο ιμάμης του τζαμιού ,για να την δουν και οι υπόλοιποι ιμάμηδες και να καλέσουν τους πιστούς για προσευχή. Σήμερα δεν υπάρχει το τέμενος αλλά σώζονται 2 τοίχοι του ,ενσωματωμένοι στο κτήριο ενός καταστήματος  που για πολλά χρόνια λειτουργούσε σαν ζαχαροπλαστείο. Κτίστηκε τέλος του 15ου με αρχές του 16 αιώνα.

                     φωτογραφία του 2011 όταν γινόταν εργασίες σε παρακείμενη οικοδομή

  φωτογραφία 2017

Μετά την ανάπλαση του  λόφου του  φρουρίου ,αναδείχθηκαν πολλά μνημεία και ταυτόχρονα άρχισαν να  ξεφυτρώνουν διάφορα  μαγαζιά (καφέ ,εστιατόρια ,μπαρ ) σε μια περιοχή που πριν είχε μόνο καταστήματα , εργαστήρια  και την λαχαναγορά και έπρεπε να είχες πολύ ειδικό λόγο για να περάσεις από εδώ.


Έτσι η περιοχή αναβαθμίστηκε οι  Λαρισαίοι βρήκαν την χαρά τους ,ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες που η θερμοκρασία στην πόλη χτυπάει κόκκινο και  στο λόφο είναι δροσερά ,τα μαγαζιά γέμισαν με ντόπιους και τουρίστες και γενικά είναι πολύ όμορφα να κάνεις βόλτες στην περιοχή όταν ο καιρός είναι καλός και να γνωρίζεις και την ιστορία της πόλης σου.

Αυτά είδα στην σημερινή μου βόλτα και αφού το τηλέφωνο μου χτυπάει συνέχεια ,με έχασαν και με περιμένουν για τσιπουράκι σε μαγαζάκι της περιοχής  ,θα σας αφήσω και σας υπόσχομαι ότι θα σας ξαναπάω βόλτα στην πόλη μου και θα σας δείξω τις πλατείες ,ήδη σήμερα θα σας πήγα σε αρκετές,σε  πεζόδρομους με τα νερά να  τρέχουν ,θα σας πάω μια βόλτα στης Λαρίσης το ποτάμι που το λένε  Πηνειό και στο θρυλικό Αλκαζάρ αλλά και στα μουσεία μας.